Bilimsel Çalışmalarda Örneklem Büyüklüğü (1): Basit Örneklem Büyüklüğü

Bir çalışmanın tasarımında örneklem büyüklüğünün hesaplanması önemlidir. Çalışmanın etki gücünü, toplum üzerine yorumlanmasını ve etkisinin analizini sağlamaktadır. Bu nedenle elimizdeki verilere bağlı olarak örneklem büyüklüğü hesaplarız ve çalışmamızı planlarız. Bu blog metninde Basit Örneklem Büyüklüğü metodu kullanılarak hazırladığım örneklem büyüklüğü hesaplama aracı yer almaktadır. Bu araç aşağıdaki formülü kullanır:

Basit Örneklem Büyüklüğü Formülü

Bu formüldeki d: Arzu edilen hata payı (hassasiyet), P: Beklenen prevalans (yaygınlık), Z: Güven aralığına karşılık gelen Z skoru (Örn: %95 için 1.96) olarak yer almaktadır. Çalışmanın gerçekleştirileceği popülasyondaki prevalansının biliniyor olması, çalışma için istenilen güven aralığı ve hata payına göre gereken örneklem boyutunun hesabını sağlamamıza yardımcı olacaktır.

• Popülasyon: bir zaman kesitinde bir bölgede bulunan ve aynı türden olan canlıların sayısına popülasyon denir.
• Hata Payı: popülasyon içinden rastgele gerçekleştirilen bir örneklemdeki saptanacak hata oranını belirten terimdir.
• Güven Aralığı: yapılan tasarım ile o popülasyon içinde gerçekleştirilen örneklemedeki doğruluk payıdır. Çalışmalar için varsayılan düzeyi %95'tir.

Melatonin'e Bilimsel Bakış #Uyku

Bir makale üzerinden melatonin ve etkilerini anlatmak istiyorum.

Melatonin bir hormon olarak insan bedeninde uyku ve uyanıklık arasındaki düzeni sağlar. Beynin ortasından salgılanır. Epifiz denilen bölgeden. Bu uyku ve uyanıklık düzeni yani insan bedeninin sirkadyen ritmi başlı başına bir dengenin ilk adımıdır. Bu denge içinde sizin kan basıncınız, stres faktörleriniz ve bazı ağrı bozukluklarını da taşımaktadır.

İnsan bedeni için uyku hormonu

Çalışma koşulları dünya genelinde farklılıklar gösterirken, biz insanların uyku düzenini bozacak çalışma koşulları içindeki değerlendirmesini tariflemek istiyorum.

Shift düzeni ile yapılan ve hemşirelerin takip edildiği bir çalışmadan bahsedeceğim (1).

Kablosuz Ağlar ve İnsan Bedeni

 

Kablosuz ağ olan Wi-Fi; birçok akıllı cihazın birbirine bağlanmasını sağlayan bir teknolojidir. 2.4 GHz ve 5 GHz bandlarında radyo frekans yayarak iletişim kurar. Verilerin hem gönderilmesi hem de alınması konularında işlev gören, günlük hayatın her yerinde kullandığımız bir teknolojidir.

Radyo frekans temelli bu teknolojinin beden üzerine etkilerini çalışan birçok çalışma mevcuttur. Bunlardan bir tanesinden bahsetmek istiyorum.

Çalışamama Alışkanlığımız; Tükenmişlik Sendromu

Bu sefer fırtına ardına yerinde bir ağaç bile bırakmayan mevzu var. Tükenmişlik sendromuna bakmak istiyorum biraz, sizlerle paylaşarak.

İnsan duygu durumunun yani "mood" adını verdiğimiz frenkasın çamura batmış evresinin en dibidir burası, bu bölgede verimlilik yoktur, depresif ruh hali, yaşama karşı anhedonik bakış açısı ve kendini geliştirmemekten öte çevreyi de geriletecek bir yaklaşım ile yaşanıyor.

Sayılar ile bakalım, yayınlanmış çalışmalardan bazıları bize ne tür veriler sunuyor;

1. Acil Servis Hemşireleri üzerinde yapılan araştırmada, %30'luk bir prevelansa saptanmıştır.

2. 2017 yılında yayınlanan bir çalışmada Birleşik Devletler'de görevli Beyin Cerrah'larında tükenmişlik sendomu prevelansı %21,3 olarak saptanmıştır.

3. 2014 yılında yapılan bir çalışmada ise, prevelans %10 bulunmuş ancak mühim bir not ile birlikte, görüşme yapılan bireylerde Tükenmişlik Sendromu gelişme riski %50 verilmiş.

En basit haliyle baktığımızda medyatik açıklamalarda ülkemizde sağlık çalışanlarında %23 olarak görülmektedir. Oranlar genellikle sağlık çalışanları arasında yapılan çalışmalarda kendini göstermekte, ancak harcanan paralar ve karşılığında doğan katma değeri düşünürsek, her sektör içinde büyük bir oranda tükenmişlik sendromu vardır.

Aslında basit bir tanımlama yaparsak, özellikle mesleki alanda kullanılan bir terimdir Tükenmişlik Sendromu ve yaptığınız işe karşı duygusal ve fiziki yıpranmayı, üretimdeki azlığı, isteksizliği sembolize eder. Ama tek taraflı bir bakış olabilir bu sadece iş hayatı gibi görmek, depresif duygu durum, kötü düşünceler, ki buna intihar düşüncelerinin yeri büyüktür, üretkenlikte ve hayattan zevk almada azalma olarak düşünebiliriz.

Öncelikle varlığını bilgidiğimiz bir konuyu tanımak ve boyutunu anlamak çok önemli, bunun için sadece tanımlayıcı bir metin olarak bunu paylaşmak istiyorum.