Bu Blogda Ara

Translate

23 Nisan 2019 Salı

İnsana Taksonomik Bakış




Tahmini bakış açılarına göre 200,000 yıldır insan türleri dünya üstünde var olmaktadır. Ama bizim bildiğimiz geçmiş 6000 yıllık, endistürileşme ve toplumsallaşma durumuda 1800-2000 yıllık bir maziye dayanıyor.

Daha ilkokul sıralarındaki isen sınıfın arka duvarında asılı duran çağların gösterdiği o malum değerler.

Ardipithecus; 6 milyon yıl önce yaşayan, insan kökeni olarak atıfta bulunulan bir pirimat grubudur. Temel olarak  Afrika'da yaşayan, yürüyen ve en önemli özellik olarak alet yapıp bunu hayatta kalmak için silah olarak kullanabilen canlılar olmasıdır. Sonrasında müzelerde de görebileceğimiz, büyük dişleri bulunan, üst uzuvları ile ağaçlara tırmanan 2-4 milyon yıl önce yaşadığı var sayılan Australopitheus türleri mevcuttur.

Bunlardan sonra Homo türleri ortaya çıkmıştır. Türümüz olan Homo sapiens 2 milyon yıl öncesine ait örnekler ile müzelerde sergilenmektedir. Düşünme ve analiz yeteneğine sahip bir beyin, daha fazla alet yapabilme yeteneği ile Afrika coğrafyasını aşmıştır. 200,000 yıl önce çeşitli iklim değişiklikleri dönüminde bu yapıları sayesinde hayatta kalabilmişlerdir. Diğer Homo türlerinden olan Homo neandarthals ve Homo erectus bu dönemde büyük göçler yaşamışlar, bölgedeki varlıklarından feragatlerde bulunup zamanla yarıştaki üstünlüklerini kaybetmişlerdir. Günümüzde hayatta kalan tek tür ise Homo sapienstir.
Homo türünün tarihsel gelişimi (Kaynak: Wikipedia)
Homo erecturslar 2 milyon yıl önce göçe başlayınca Avrupa ve Afrika olmak üzere bölünme yaşamışlardır. Bunlar ateşi kullanan, topluluk oluşturabilen ilk insan türleridir. 500,000 yıl kadar dayanmışlardır.

Neandarthalsler ise genellikle batı Afrika ve Avrupa civarında var olan insan türleridir. 40,000 yıl önce ortadan kalktıkları, 12,000 yıl önceye kadar bazı hibrit türlerinin hala dünyada var olduğu düşünülmektedir.

Diğer türlerden H. habilis: ortalama 35-50 kg gelen, Avrupa bölgesinde yaşayan, normal insanlara göre küçük beyinli bir türdür. 1960 da keşfedilmişleridir. Bu tür tam olarak bir Homo olmasada bir Australpithecus olarak da kabul edilememektedir. daha çok H. ergaster hrubuna benzemektedir.
H. rudofensis türü ise Kenya bölgesinde yaşayan, 1972 de keşfedilen bir türdür.
H. guatengenis Güney Afrika üzerinde yaşayan 100 cm boylarında, 2010 da keşfedilen diğer bir türdür.
H. erectus eski dünya üzerinde yaşyan 180 cm boylarında 60 kg felen, zamanla beyin kapasitleri gelişmiş, 1890'lı yıllarda keşfedilmiş türlerdendir.
H. ergaster bir afrika tipi erectustur. 1949 da keşfedilmiştir. H. antecessor batı Avrupada keşfedilmiş 180 cm boylarında 90 kg yapıda baş kapasitesi 1100-1400 arasında değişen 1900'lerin başında keşfedilmiş diğer bir türdür.
H. Neandarthenlensis 1829 da keşfedilmiş diğer bir insan grubudur. 170 cm boylarında 55-70 kg civarında gelen bu türün baş kapasitesi 1200-1900 arasında değişmektedir.
H. floresiensis Endonezyada bulunan 100 cm boylarında 25 kg gelen, 2004 yılında keşfedilen bir türdür, Taiwan bölgesinde H. tsaichangensis, Sibirya bölgesinde Denisova hominin adı verilen muhtemel H. sapiens türü de son dönemde keşfedilen diğer türlerdendir.
Günümüzde en son keşfedilmiş diğer tür ise Filipinlerde yaşyan H. luzonensis'tir.

Homo türünün evrimleşmesi
Zamanın ortaya çıkardığı keşiflere bakacak olursak, döngü içerisinde bir çok tür gelişmiş, dünyanın var olan çevresel faktörleri içerisind, ensafalizasyon işlemini tamamlayamayıp, var olan yeteneklerini geliştirme, kendilerini koruma ve bilgilerini aktarma gibi durumlarda bulunamayıp yok olmuşlardır.

Yanda bulunan şemada basit bir şekilde Homo türlerinin birbiri içerisinde evrimleşmesi görülmektedir.

Taksonomik olarak bakarsak, insanlar yani Homo sapiensler, hayvanlar aleminin omurgalılar sınıfında memeli ailesinin primat grubunda Hapolorhini altgrubu içerisindeki Simliformes grubunda yer alan, Hominidia alesinin Homininae alt ailesinin Hominini kabilesine mensup Homo cinsinin Sapiens türüdür şeklinde bir adres belirtebiliriz.




Kaynaklar: 1. Wkipedi - Human
2. Universetoday - How Long Have Homens Been On Earth?



22 Nisan 2019 Pazartesi

Review: Basit Bir Olay

Basit Bir Olay Basit Bir Olay by Leonardo Sciascia
My rating: 5 of 5 stars

Leonardo Sciascia, İtalyan bir yazar, öykü türündeki bu metin bir cinayet dosyası ve onu kovalayan polis, jandarma, yargı kanalı arasındaki çatışmayı göstermektedir. Basit bir telefon sonrasında başlayan, ufak ayrıntılardan büyük sonuçlar ortaya koyabilecek, algısal tamamlama mantığıyla ilerleyen bir olay örgüsü içermektedir.
Akıcı dili sayesinde bir çırpıda okutan kitap, sonraki sayfadaki detay nedir kuşkusunda bırakarak "köşk" içinde geçen her hareketi gözlemlemeyi ve hayal etmeyi sağlıyor.

Zıtlık içinde iki ekibin birbiri ile çalışamaması, araştırmacı insanların olayın neresinde yer aldığının belirsizliği ve uçsuz bir hayal dünyasıyla biten, tadı damakta kalan bir kitap.

View all my reviews

20 Nisan 2019 Cumartesi

Review: Genç Prens'in Dönüşü

Genç Prens'in Dönüşü Genç Prens'in Dönüşü by A.G. Roemmers
My rating: 5 of 5 stars

Kitap ilk kitabın yazarı olan Antoine de Saint-Exupéry okuyup etkilenen, Alejandro Guillermo Roemmers tarafından yazılmıştır. Çocukluk yıllarından başlayan edebi hayatı, şiirlerinin ünlenmesi, Madrid kentinde aldığı şiir ödülü, en son 2010 yılından “Personalidad Destacada de la Cultura” ödülünü almasıyla devam ediyor.

Küçük Prens'in Genç Prens olarak geri dönüşüyle, hiç bir kültür, inanç, din, bakış açısı fark etmeden, varlığını insanlığın huzurunu sorgulamaya adayan, sevginin gücünü tartışan bir araba yolculuğunu kaleme alıyor.

Ciddi insanların, az olasılık ile yaşadığı dünyamızda, yörünge çevresinde dönen yaşamlar, sürprizleri sevmeyen bireyler yetişmeye başlamasını eleştiriyor.
Genç Prensin dediği gibi; "Kimse fani bir yıldız olmaktan gurur duymamalı.

Adına hayalet denilen, içi boş, kalpsiz, ruhsuz insanları gözümüzün önüne seriyor. Gerçek sevgiden uzak olan insanları.
"Gerçekten seven insan yıldız gibidir, aramızdan ayrıldıktan sonra bile ışıkları bizi aydınlatmaya devam eder.

Tüm bunlara rağmen sahip olmaktan çok var olarak yaşamak felsefesini sunan düşüncelerin arasında, daha ilk adımını atan insan için en güzel sevgi öğretisini de paylaşıyor:

Sevmek severek öğrenilir.

View all my reviews

14 Nisan 2019 Pazar

Zam gelmeyen beceriler: Mutluluk

Küresel "zam" ekonomisi içinde, bir avuç mutluluğu neye borçlu olduğumuzu sorgulamamız gerekiyor artık. Tartışmaların geldiği, belki de kilitlendiği noktadayız.

Kendi iç dünyamızda "mutluluk" kavramı genellikle sağlık, sevgi, iyi ilişki temelli bir yaşamın sinyalini veriyor. Bunu yaparken sevdiğimiz şeylerin bizi mutlu ettiğini anlıyoruz. Sonra önemli bir soru geliyor; "Sevdiğimiz şeyler aslında nedir?"

Yukarıdaki soruyu cevaplamak ise işin zor kısmı.
Kendi tarafımdan bakıyorum, sevdiğim şeyler genellikle "bir şeyler öğrendiğim anlar" ile başlıyor. Bir şey öğrenmek ise bana genelde bir alanda ilerlemeyi, o konuda yetkin, üretken, sorgulayıcı ve dinleyici olma yeteneği katıyor.

Kendi iç dünyamda sorgu temelli düzeni yakaladığım günden bugüne mutluluk altındaki gerçeği görebildiğim dünyada ya da altındaki düzene etki edebildiğim noktalarda oluşmaya başladı. Yani bir konuda etkin olduğum zamanlarda kendimi mutlu hissediyorum. Bir alanda sadece tüketici olmadığım anlarda zevk sahibi oluyorum. Katkılarım kadar mutlu oluyorum.

Bu durumda "mutluluk" denklemi, "katkı" sağladığın alanda yaptığın "üretim" ile doğru orantılı olarak artmaya başlıyor benim için. Varlığını üretmeye borçlu insanlarız. Doğa için üretmeye borçluyuz.

Son yapılan araştırmalar "kürsel ısınmaya karşı 1.2 trilyon ağaç dikelim" diyor. Üretmek için bir başka neden de kendi geleceğimiz olan çocuklarımızın geleceğini, dünyanın geleceğini kurtarmaktır.

Stressiz bir yaşam hayatla uyuşmaz ama stresinizi azaltmak istiyorsanız bunu dinleyebilirsiniz.

28 Mart 2019 Perşembe

Ters Orantı: Mutluluk ve Bilgi

Mail adresime düşen ufak notları incelerken karşıma çıkan yeni bir mail yine beni şaşırtmadan bilgisini bana aktardı. Aşağıda en önemli gördüğüm veriyi paylaşacağım.

TUİK 2018 Mutluluk ve Eğitim




Yukarıda, 2018 yılı TUİK araştırmalarından ortaya çıkan verilere göre insanların mutluluk düzeyleri üstüne bir grafik hazırlanmıştır. Klasik bir ülke durumu olarak, bilgi arttıkça mutluluk azalmaktadır.

Benim buradaki isyanım, "Cahillik mutluluktur." deyiminin gerçekliği üzerine değil. Tabi, yukarıdaki tabloya göre, "Gece ve Gündüz birere canlıdır, dünya üstünde yarışırlar" önermesi ya da "Kıbrıs, Kore'nin altında, Çin'in üstünde bulunur, Kore savaşında oraya özgürlük kazandırdık." şeklinde tarihi baştan yazan insanların mutluluğuna hiçbir üniversite mezunu erişemez. Bu konu yadsınmaz bir gerçek olarak önümüzde bulunacak.

Benim buradaki isyanım, eleştirel bakış açısı içinde, rijit düşünceler ve sorgularken gerçekliği istatistik bazlı kabullenmeye karşı. 

Yukarıdaki tümcedeki 3 önermeyi tek tek açacak olursak;

1. Bakış açısı: eğitimin ortaya çıkardığı bir alanda uzmanlaşma, bir konuda bilginin artması, insanın bakış açısını, beyin plastisitesini ve düşünme mekaniğini o yöne doğru değiştirmektedir. Sanat kökenli eğitimden gelen kişinin bir yapıya bakış açısı estetik yönü olurken, mühendislik eğitimi almış birisi işin işlevselliği ve mekaniğine odaklanır.

2. Rijit düşünceler: bu da bakış açısı temelli gelen bir durum. Kendi penceremiz dışında bakan insanların bakış açılarını yadırgamak, onların doğruluğunu ret etmekten ortaya çıkıyor. Oysa her konu farklı yönden bakınca farklı doğrular ile görünmektedir. Hiç bir kimse 360 derecelik bir bakış açısına yani "İlahi Görüş" 'e sahip değildir.

3. İstatistik bazlı kabullenme: bu durum doğrunun nesnelliği üstünden açıklanabilir. Buna bağlı olarak, ortaya çıkan her doğru içinde istisnalar taşımaya başlar. Oysa bir olayın ortaya çıktığı yer, zaman, mekan içindeki diğer oluşumlar olayın sonucuna etki edip, doğruluğunu değiştirebilir. Yani bir durumu 3 boyut içinde değerlendirmek yetmez, 4. boyut bileşenini için eklemek gereklidir. Bu durumda ortaya çıkan her sonuç nesnel değil, o anın niteliğine özgü olarak öznel bir veri ve doğru olacaktır.

Yukarıda açıkladığım üç önermenin aslında biz insanların "sert bakış açıları" içinde esneklik kazanılması için değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu durumda, farklı yönlerden görünen gerçekler ile var olan bilginin daha büyük bir bölümüne hakim olup, göremediğimiz yerlerinden korkup, umutsuz ve mutsuz bir hal edinmeyiz.

Aynı çalışmadan bir kaç not daha ekleyelim. En önemli mutluluk kaynağı "Sağlık", kamu hizmetlerinden "Eğitim" en çok memnun olunmayan hizmeti olarak görülüyor.

Bu esneklik sayesinde, mutsuzluğumuz yerini mutluluğa bırakır.

Kaynak: TUİK, verikaynagi.com

21 Mart 2019 Perşembe

Review: Yaşlı Adam ve Deniz

Yaşlı Adam ve Deniz Yaşlı Adam ve Deniz by Ernest Hemingway
My rating: 5 of 5 stars

Uzun bir sürecin güzel bir hikayesi halini almış bir yazı. Kıyıda yaşanan iç dünyanın, denizin ortasına doğru açılıp, okyanus esintileri arasındaki monolog ve balıkla yapılan yaşam mücadelesi mevcut. Yaşam mücadelesi bir yerde prestij mücadelesi oluyor. Zamanla o prestij yerini var oluş, hayatta kalma fikirlerine bırakıyor.
Hedefe ulaşmanın yetmediğini görmek için güzel bir anlatımı sahip. O hedefi sergileyebilmenin prestij katacağını hissettiriyor.

1900'lü yılların ilk yarısında yaşayan yazar için zorlu yaşamları anlatmanın güzel örneklerinden birisi olmuş bu kitap. Küba'da yaşadığı dönemin eserlerinden birisi olan kitapta, bölgenin coğrafi etkisi de kendini göstermektedir. 1953'te bu eser ile Pulitzer Ödülü alıp sonraki yılda Nobel Ödülü alması bu kitaptaki anlatım kalitesinin de gösterdiği gibi rastlantı olamayacak kadar olağan bir durumdur.

İç çatışmaların, monolog dolu anlatımlarım, deniz ve doğa ile olan savaşın eseri arasında insanın meydana çıkardığı yaşama iç güdüsünün en karanlık anları aşabileceğinin güzel bir göstergesi haline gelmiştir.

View all my reviews

4 Mart 2019 Pazartesi

Review: Vejeteryan Düşünceler

Vejeteryan Düşünceler Vejeteryan Düşünceler by Voltaire
My rating: 3 of 5 stars

Hayvanları yemek üzerine, Paganist, Nuh öğretisi, Budist ya da Katolik düşüncelerin ve ilkel Yunan Filozoflarının düşüncelerinin tartışıldığı bir kitap.

Pişmiş bir et içinden, çıkartılmış bir kan ile insan için verilmiş bir ödül müdür? Yüzyıllar sonunda "barbarlık" geliştirmiş olan insanlık, hayvanların dilini unutmuş ve bir ekinoks kadardır yeryüzünde var olan canlılar insanlara küsüp onlarla konuşmayı bırakıp, öğretilerinden mahrum mu etmiştir?

Benim için ikilemin geldiği yer, yumurtasını bize ikram eden tavuğun, kendisini yememize isyanı...

View all my reviews

13 Şubat 2019 Çarşamba

Review: Kanatları Ölü Açıklığında

Kanatları Ölü Açıklığında Kanatları Ölü Açıklığında by Pelin Buzluk
My rating: 4 of 5 stars

2012 yılında yayınlanmış, içinde bir çok öykü bulunan bir kitap. Bir kaç öyküsü ile beni derinden etkilemiş olsa da bunu diğer öykülerinde yansıtamaması, bir kısmının ise vasat halde olması üzücü oldu.
Özellikle; iç görü üstüne tartışmalar içinde, olayın akışı, mekanın değişmesi ve şaşırtıcı sonlanmaları içeren bir öykü dilimiyle tadı damağında bırakan bir parçaya sahiptir.

Yazar; aslen mesleği mühendis olan ve 2002 yılından itibaren çeşitli güçlü edebiyat dergilerinde öyküleriyle var olan birisi. Bu kitap ise Deli Bal kitabı sonrasında çıkan kitabı, bazı noktalarında durum-kesit öykücülüğünün betimlemeleri ve çoklu karakter bakış açısı içermesiyle en yaşlısından en gencine her durumdan bakış açısı katarak ilerlemiş.


Kimi yerlerinde yer alan, tamamen hayallerde yaşamış, metaforların içinde büyüyen öyküleriyle de masalsı bir tat bırakmaktadır.

Bu kitap ile ilgili bir de müzik paylaşımı yapmak gerekir.
Zeb&Haniya Bibi Sanam, Afgan Şarkısı

View all my reviews

5 Şubat 2019 Salı

Evrensel Duygular

Bilimsel analizler ile ortaya çıkan, insan beyninin limbik sistemi ve korteks kabuğunun doğuşsal olarak geliştirdiği evrensel tepkileri paylaşmak istiyorum.

İlk olarak Paul EKMAN isimli ABD kökenli araştırmacı psikoloji uzmanın yaptığı "Evrensel Duygular" tanımlaması üstünde durmak istiyorum.

Temelde altı farklı ortak duygu profilinden bahsetmiştir. Tahmin edebileceğiniz gibi, insan doğasında ortaya çıkan duyguların çeşitliliği en kısa yoldan "sonsuz" olarak tanımlabilecek iken bu çalışmada aşağıda belirttiğim altı duyguya indirgenmiş olmasının nedeni, kültürel olarak farklılıklar gösterse de tepkisel ortaklığın ortaya çıkardığı fizyolojik yansımayı içeriyor olmasıdır.





Altı temel duygu profilini ; "Mutluluk", "Üzgünlük", "Kızgın olmak", "Şaşmak", "Korkmak" ve "İğrenmek" duyguları oluşturmaktadır.
Bu duygu durumun bulunması için dış ortam ile iletişimi düşük olan Papua Yenigine bölgesinde yaşayan dış iletişimi düşük olan yerliler üzerinde araştırmalar yapılmıştır.
Tabi bu ilk çalışma ilerleyen dönemde geliştirilmiş, 1990'lı yıllarda liste mikro ifadeler lehine geliştirilmiştir.

Lövheim Duygusal Küpü


Yapılan çalışmalar aynı zamanda duygu durumun insan beynindeki maddelerin salınımlarının ortaya çıkardığı kompleks bir yapılanma olduğunu göstermektedir. Bunu açıklamak için üç boyutlu bir yaklaşım ortaya çıkartan "Lövheim" in duygusal küpü yan tarafta yer almaktadır.

Burada temelde üç tane hormonun yapılanması ortaya çıkmaktadır. Bu hormonlar "dopamin" , "noradrenalin" ve "seratonin olarak sınıflandırabilir.

Duygular içinde bunların dozunun değişimi farklı tepkilerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır.


Yukarıda duygusal olarak ortaya çıkan durumlar ve bunların hormonal etkileşimlerinden bahsettim. Şimdi bir de duygu ve fizyolojik tepkiler arasında ortaya atılmış olan denklemleri yani duygu teorilerine bakmamızı öneririm.

1. James - Lange ; bu teorem aynı anda ortaya koyan iki kişinin adıyla anılan bir yoldur.


2. Cannon - Bard ; bu model, 1. teorideki fizyolojik tepki duygu arasındaki çelişki üzerine kurulmuştur. Örnek verecek olursak heyecan kalp atışımızı hızlandırır. Kalp atışındaki artış fizyolojik bir tepkidir, duygusal bir sonuçtur ama efor yapmakta aynı tepkiye neden olmaktadır.


3. Schachter - Singer ; bu teori duygular ve olaylar arasında iki yönlü geçişi anlatmak için oluşturulmuştur. 



4. Lazarus teorisi; bu teori olayların değerlendirme sonucunda duygusal ve fizyolojik tepkiler çıkartacağını ortaya koyan bir açıklamaya sahiptir.


Her olayın ortaya çıkardığı yorumlama, fizyolojik yanıt ve duygusal devinimin farklı şekilde ilişkilendiriebileceği farklı bir çok teori mevcuttur. Bu teorilerden dördü yukarıda şematize edilmiştir.

Duygusal değinimler temelde "Darwin" tarafından doğuştan geldiği yönündeki tanımlaya göre incelendiğinde ortak kökenin bir mirası olarak değerlendirilebilir. Bunun en güzel örneği bir bebeğin mutluluk tepkisi ile bir yetişkinin mutluluk tepkisinin ortak şeklidir.

25 Ocak 2019 Cuma

#Müzik : Caz ve Güzellikleri

Dört zamanlı ölçünün özgünlük içinde çalındığı, "Mavi Notalar" adında bir özgürlük armonisi de diyebileceğimiz 1900 'lerin Afroamerikalıları tarafından geliştirilen müzik türüdür. Aslında "günaydın ritmi" olarak kabul ediyorum ben.
Dave Brubeck, 1920-2012

Tabi Caz deyince de akla en güzelinden bir kaç sanatçı geliyor. Mesela bunlardan bir tanesi Dave Brubeck. Kendisi piyanist olan Amerikalı sanatçı, klasik müzik ve doğaçlama müziğiyle güzel bir caz tınısı yakalamış vaziyettedir.

Yaptığı şarkılar ile farklı bir boyut açmaktadır. Bunun yanı sıra Caz konusunda bir çok isimden bahsetmek mümkündür. Trompetli görselleri ile müziğin içindeki trompet sesinde hemen aklıma gelen Luis Amstrong buna bir örnektir. Bunun yanı sıra, yerli olup da beğendiğim sanatçılardan bir tanesi de Elif Çağlar diğeri ise Kerem Görsev'dir.
Notaların güzelliklerini yaşatan bu insanlar ile insan ruhunu besleyebiliyor.
Caz gelişimsel olarak içerisinde; Blues, Ragtime, Cuse adı verilen türler de içermektedir. Filmlerin içinde, eski sahnelerde, güzel anlarda eşlik eden bir çok müziğe ortak olan bir tını kütlesi içermektedir. Ritme ve ezgiye özgünlük ve özgürlük kazandıran tonuyla, en azından beni dinlerken mutlu edebiliyor.

Sevdiğim parçalardan kendim için bir karışık yaptım, dinlemek isteyenler için aşağıda mevcuttur...

23 Ocak 2019 Çarşamba

Review: Tao Te Ching

Tao Te Ching Tao Te Ching by Lao Tzu
My rating: 5 of 5 stars

Tai Chi üzerine tarihin eski metinlerinden biridir. Bu kitap "Yol" ve "Erdem" isimli iki kelime temelinde kurulmuş, eski bir Çin öğretisini açıklamaktadır. Yazıldığı tarih ve ortaya çıkan farklı metinleri ile günümüz çevirilerinde orijinal hali konusunda muallak içeren bir anlatım söz konusudur.

Kitap içerdiği bilgiler bazında devleti yöneten kişinin "Yol" ve "Erdem" üzerindeki işleyiş şeklini, halka var olan hitabetini ve yönetimdeki niteliklerini baz alan anlatımlar içeriyor. Eski Çin başlı başına bir tarım devleti olduğu için toprağı ve suyu yönetebilmek halkı yönetebilmek, üretmek halka hizmet olarak görülmekteydi. Erdemli ve Yol'da olan bir kişi niteliklerini bunu şekillendirmek için kullanır ama bunu yaparken çok da planlı değil daha ziyade "spontane" bir tarz kullanarak şekillendirirdi.

"Gücün geldiği yer kontrol değil, doğanın devinimine izin vermektir." anlayışının temel aldığı teslimiyetçi bir anlatım içermektedir.

Kitap "Konfüsyüsçülük" üzerine atıflarda bulunan, "Taoculuk" üzerine bir başlangıç kitabı olarak kabul edilebilir.

Kitabın yazarı; Lao Zi, yani yaşlı bilge kişi, Taoculuk akımının kurucusu olarak kabul edilir. M.Ö. 4. ve ya 6. yüzyıllarda yaşadığına dair görüşler içermektedir.

View all my reviews

12 Ocak 2019 Cumartesi

Renkler ve Renk Paletleri


Işığın kırılması sonucunda gözümüzde oluşturduğu elektrik sinyallerinin beynimizde ortaya çıkardığı etkiye renk diyoruz. Tabi bunları tanımlarken dijital dünya da RGB adı verilen renk uzayı sistematiğini kullanmaktayız.

RGB koordinatları
 Renklerin içinde bulunduğu düzlemdeki koordinatlarının belirlenmesinde RGB sistemi yer almaktadır. Buradaki R: kımızı, G: yeşil, B:mavi rengini simgelemektedir. 3 ana renk olarak kabul edilen bu renklerin orantısal karışımlarının ortaya çıkardığı tonları da RGB kodları ile anlata bilmekteyiz.

1953 yılında Poloroid tarafından yapılan ilk fotoğraf makinesi ile kullanıma giren bu sistem şu anda İnternet üzerinde kullanılan renk kodlama sistemidir.

Şu anda RGB verisi 24 bitlik bir veridir, bu veri de 0 dan başlayıp 255 'e kadar ilerleyebilir. Yani herhangi bir değer R, G ve ya B 0 ile 255 arasında bir değer alır. Bu denklemde tam doyuma varmak yani hepsini %100 kullanmak beyaz rengi ortaya çıkartırken, hiç bir şey kullanmayıp orijini kabul etmek siyah rengi ortaya çıkartır.

colorpix ile ilgili görsel sonucu
Colorpix Programı

Renklerin tanımlanması, kullanılması ve tasarımlarda eleştirilebilmesi için çeşitli yöntemler vardır. Bunlardan bir tanesi de Colorpix adındaki aşağıdaki masaüstü uygulamasıdır.


Colorpix programı indirmek için tıklayınız.

Review: Bir Kadına Dokunmayı Özlüyorum

Bir Kadına Dokunmayı Özlüyorum Bir Kadına Dokunmayı Özlüyorum by Leonard Cohen
My rating: 5 of 5 stars

ABD için ileri seviyede bir sanatçı, şarkıcı ve yazar. Nitelikleri ile güzel ürünler üretmiş birisi.
1956-1968 arasında yazdığı, isyankar bir o kadar da arayış içindeki şiirleri içeren bir kitap olmuş.

Aklıma takılan o güzel şiiri de paylaşmak istiyorum:

SİNEK
Freia'nın uyuyan kalçaları üstünden geziniyordu
Siyah zırhına bürünmüş sinek
Metelik vermiyordu Freia'nın
Onun kovalamak için yaptığı
El hareketlerine

Tüm günümü mahvetti bu
Onu etkilemeyi ya da sevindirmeyi
Hiç mi hiç düşünmeyen bir sineğin
Titreyen dizlerimi koyabilmek için
Canımı çıkardığım
O bölgede korkusuzca gezinmesi...
L.Cohen

Aslında şiirinde çok gerçekçi bir anın betimlemesini, iç dünyasıyla savaşarak anlatmasının getirdiği gerçekçilik durumu hakim. Kitabın içindeki şiirler de genellikle kendisi ve iç dünyasının çatışması arasında gidip geliyor. Dünyada yaşamak zorunda olduğu "benlik" ile olmak istediği "benlik" arasındaki uçurum konusundaki tartışmalar üzerine.

Tabi bu kadar bahsetmişken bir de şarkısını paylaşmaz isek olmaz: https://www.youtube.com/watch?v=46cSk...

View all my reviews

10 Ocak 2019 Perşembe

Review: Denize Açılan Kapı

Denize Açılan Kapı Denize Açılan Kapı by Rasim Özdenören
My rating: 5 of 5 stars

Varoluşçuluk, deneme ve öykü yazarlığı ile ünlü bir yazarın güzel bir kitabı daha.

Ölümün garip bir tiyatral devinimiyle başlayan kitap, sokak ortasında düşen bir bebek için can verebilecek bir insanın peşinden sürükleyen anlatıma sahip. Türk öykülerinin temelini oluşturan betimlemeler kimi zaman mekanları kimi zaman kişileri baz alsa da caddedeki sarhoş olup olmadığı anlaşılmayan kişi ya da sokaklarda aranan "dul kadın" benzetmesi gibi köklülük içermekte.
Kitabın içerisindeki betimlemeler sıkıcı olmayacak uzunlukta, ayrıntı verecek derinlikte ve gözünüzde canlanacak sokaklarda öyküleri yaşatacak kadar canlılıktadır.

Anlatılan hikayelerin hepsi yaşamın kıyısından köşesinden geçse de taşra kentlerinin ruhunu her sayfasında taşıyan bir kitap olmuş.

View all my reviews

8 Ocak 2019 Salı

Geçmiş Alışkanlıklar

Yıl olmuş 2019 aslında hızlı ve güzel bir çok şeyim var. 
Not alma konusunda kendimi geliştirdim, çok güzel online sistemlerden en eski usullere kadar giden bir algoritma zinciri içinde çeşitli onlarca örnek var.

Mesela en güzel yardımcım; 

EVERNOTE linki ile kaydolunabilecek bir sistem. Güzel bir senkronizasyon, bir ton şeye entegre ve kamera sistemini çok sevdiğim bir yapısı var. Bazen "script" gibi uzun soluklu yazılarımın bazen de ödevlerin araştırmaların yer aldığı not defterleri ile her yerde her cihazım da çalışmamı sağlıyor.


Bir diğeri ise en eski sistemden kalma "dolma kalem" im.


Aslında bu konuda dolma kalem anatomisi anlatmak istiyorum. Farklı uçları ile farklı yazım şekilleri ve içindeki mürekkebin verdiği ahenk ile keyif enstrümanı benim için.



Ucuna "Nib" deniliyor, mürekkebin kağıt ile buluştuğu o yerde şekil belli oluyor. İnceliği ve kesit şekli sizin yazı şeklinizi belirliyor diyebiliriz bir yerde. 


Bazılarının ucu yuvarlak, bu tarz uçlar ile yuvarlak kenarlı kaligrafiler çıkar iken, kesme uçlarda kesiğin eğimine göre yazının kaligrafik tipografisi değişmektedir. 

Bazı özel çoklu ve geniş uçlar da mevcut. Hat sanatı gibi özel durumlarda kullanılmak üzere ayrıldığı çok belli olmaktadır.

Tabi ben not alırken çok klasik kalan ince yuvarlak uç kullanıyorum. Mürekkep tutuşu kesiklere nazaran daha çok oluyor ama bu durum ilk hamlede kağıda daha fazla mürekkep akıtmasına engel olmuyor. Güzel bir kağıdınız yoksa yazmak bazen boyalı bir meziyet haline gelebilir.

Bir de her şeyden başka mürekkep renkleri var, başlı başına sanat olduklarını düşündüğüm şeylerden birisi de buradaki tonlardır...



25 Aralık 2018 Salı

Paradoks: Noel

Tartışmak deyince en temel yetkinliğimiz olan bilmeden konuşma yeteneğimizi kustuğumuz dünyada bir tartışma konusu da benden, günün anlam ve önemini belirtsin.

25 Aralık Batı Kiliseleri ve bazı Doğu Kiliseleri tarafından Hz. İsa'nın doğduğu gün olarak kabul edilen, ailelerin bir araya gelip, perhizler yapıp, yemek yeyip, hediyeler vererek kutladığı bir bayram günü olarak kabul görmektedir.

Latince "Natalis" yani doğum anlamına geliyor.

İşin eğlenceli tarafı milattan önceki dünya yapılanmasında, Roma Medeniyetinde 25 Aralık "Güneş Tanrısı" nın doğum günü olarak kabul edilmektedir.

Old Santa, Kaynak: Wikipedia



Bu hikayenin içinde bir de "Noel Baba" denklemi var. Burasına da değinmeden geçersek eksik bırakmış oluruz. Bu kişi 4. yüzyılda yaşadığı düşünülen bir Piskopos'tur. Antalya Demre'de yaşadığı düşünülen Psikopos Nikola'ya dayanır. Bu kişi yaşadığı dönemde çocuklara hediyeler dağıtarak onları mutlu etmeye çalışmıştır. Ortaya çıkan efsaneye göre kuzey kutbunda elfler ile yaşayıp ren geyikleri ile uçan bir araba eşliğinde hediyelerini dağıttığı anlatılmaktadır. Hala kuzey kutup dairesine yakın bölgelerde buna benzer törenler gerçekleştirilmektedir.











Biraz da kendi kültürümüzden örnek verecek olursak;
  • Ermeni Apostolik Kilisesi Mensupları: Türkiye'deki en büyük Hristiyan grup olan Ermeniler Noel'i 6 Ocak tarihinde kutlarlar. Tebrik şekli: Krisdos Dzınav yev haydnetsav! (Mesih doğdu ve belirdi) ve Orhnyal e Dzınuntı yev Haydnutyunı Krisdosi! (Mesih’in doğuşu ve belirişi mübarektir), veya Mutlu Noeller![20]
  • Rum Ortodoks Kilisesi Mensupları: Rumlar Noel'i 25 Aralık tarihinde kutlarlar. Tebrik şekli: Kala Hristuyenna! (Mesih'in doğumu kutlu olsun) Καλά Χριστούγεννα veya Mutlu Noeller!.

4 Aralık 2018 Salı

Öğrenme Sanatı

Kendim için eğitimin farklı bir boyutunu sorguladığım bu zamanlarda bana en çok gösteren, hatta bunu insanların gözüne sokmayı sevdiğim, ünlü bir kitap ile anlatmak istiyorum. Bazı yabancı bloglarda bu tarz öğrenmeye "kaotik öğrenme" diyorlar, bende buna katılıyorum. Klasik eğitim ve öğretim tekniğindeki sırada oturup dinleme, basit çözümlenebilir örnekler ve denemelerden ileri geçip direksiyonu eline alıp, anın ihtiyaçları ile büyüme davranışı olarak görebiliriz.

Tahminen milattan önce 6. yüzyılda yazılmış olan, Çin İmparatorluğu 'nun felsefi kökenlerinden birisi olan günümüzde de bir çok alanda yol gösterici bir kitaptan bahsetmek istiyorum. Sun TZU tarafından yazılan "Savaş Sanatı" isimli kitap, basitçe bakarsak 13 bölümden oluşan, savaşmanın inceliklerini felsefi olarak ele alan ama savaşı sadece ülkeler arası değilde aynı zamanda yaşam savaşı olarak nitelendirir isek her yerimize işleyecek olan bir anlatım olduğunu düşünebiliriz.

 En usta komutan, düşman tuzaklarını boşa çıkartır, ondan daha az deneyimlisi, düşmanın destekçilerini yok eder; daha sonra geleni, düşmanın askeri güçlerine saldırır; en kötü komutan ise surlarla çevrili kentleri kuşatmaya kalkar.

Kitapta geçen bir yerde yukarıdaki cümleler mevcuttur. Burada her komutanın sahnedeki yerini ve tarihe adının nasıl geçeceğini göstermektedir. En usta olanları hiç birimiz bilmeyiz, çünkü onlar problemleri en erken çözenler, geride iz bırakmadan. 

Sun TZU 'ya göre savaşın önemli elementleri mevcuttur;
(a) Uyum ( Ahlak ) Faktörü,
(b) Hava Faktörü,
(c) Arazi Faktörü,
(d) Liderlik Faktörü,
(e) Disiplin Faktörü

5 faktörlü bir planlamayı hayatın içine koyarsak, deneyimlerin eğitime geçişini sağlamak kolay olacaktır.
 Uyum faktörü; insanın ahlakını simgesidir, yaşama şeklini tanımlar. Hava faktörü içinde bulunduğu zaman dilimini anlatır. Arazi faktörü; alınması gereken yolun şartlarını gösterir. Liderlik faktörü; insanlarla olan iletişimin, cesaretin, güvenin simgesidir. Disiplin faktörü ise; ahenk içinde çalışan bir donanım yığınına sahip olmayı simgeler.

Savaşın hepimize bir maliyeti vardır, öğrenme durumunun da. Bütün bunları planlarken kitabın ikinci bölümünde dile getirilen maliyet ve karşılığında verilecek olan değerlerin incelenmesi gerekir. Amaç hedefe giden yolu uzatmak değil, zaferle sonuçlandırmaktır. 
  1. Üçüncü bölümde "Strateji"den bahseder. Buradaki amacın en pratik şekilde sonuca giderken fet edilen alana en az zararı vermek olduğudur. Yani öğrenmeye uyarlayacak olursak, yapmaya çalıştığımız işi başarırken en az denemede sonuca ulaşmış olmayı hedeflemeliyiz.
  2. Dördüncü bölüm "Taktik"ten söz eder. Burada genellikle ana amaç yenilgiden korunmaktır. Bu kişinin kendisinin elinde olan bir durumdur. Ama kazanma konusu için karşı tarafın hatasını gözetlemekten bahseder. Aslında buradaki amaç; kendine zarar vermeden ilerleme amacıdır. Bunu yaparken fırsatını bulunca kendine değer katabilmekte gerekir.
  3. Beşinci bölüm "Enerji" üzerine anlatımlarda bulunur. Buradaki hedef aslında manevra yeteneğini kullanmak için enerjiyi en verimli kullanılacak ölçeğe getirmek olarak çizilmiştir. Yani kendinize bir şey katmak için hayatınızı nasıl bir sistematik ile kullanacağınızı tasarlamanız gerekmektedir.
  4. Altıncı bölüm "Gücün kullanımı" üzerine nasihatlerde bulunur. Alanda daha dinç kalmak ve dayanıklılığı anlatır. Sonuca giderken en uzun süre dayanıklı kalan hedefe varacağını anlatır.
  5. Yedinci bölüm "Savaşta Manevra" üzerine anlatılarda bulunur. Buradaki amaç elimizdeki gücü doğru noktalara doğru toplayabilmek için manevra yapacak nitelikleri tanımlamaktır. Yani kendimizi geliştirmek istiyorsak nasıl gelişeceğimizi biliyor ve ona göre adımlar atıyor olmamız gerekir.
  6. Sekizinci bölüm "Taktik Değiştirme"yi anlatır. Burada da yolda ilerlerken yapılmaması gereken şeyleri görürüz, buna bazen liderlik edenin emirleri de girmektedir. İşte o anlarda durumu kendi lehimize çevirecek inisiyatifler almamız gerekir.

Her bölümünde durumu farklı bir şekilde irdeleyen Sun TZU, savaşı kazanmanın değil kaybetmemenin sırrını anlatmaktadır. 

Eğitim için yola çıkan bir birey, kendine has yöntemleri ile ilerlemeyi öğrenir. Bunu yaparken sürekli ilerleyemese de enerjisini doğru kullanırsa ve kendisini tanırsa hedeflediği yere en sağlam şekilde ulaşan kişi olur.

30 Kasım 2018 Cuma

Review: Uykusuzluk

Uykusuzluk Uykusuzluk by Henry Miller
My rating: 5 of 5 stars

Türkçe, Japonca, Fransızca, İngilizce ve Japon kadınlarının dilinden anlatılan aşkın uykusuzlukla tekrarlayan yüzünü içeren bir iç tartışma metni.
Kitap: "seni seviyorum" demenin erken olduğunu anlatmak üzere kurgulanmış.
Bir de Herman Hasse isimli yazardan alıntılar var;
"Aşkta yalvarmak ve istemek olmamalıdır..."
"Aşk kesinliğe varmak uğruna kendi yolunu bulma gücüne sahip olmalıdır."

Yazarın da tanımladığı gibi, "İnsanın sırtında deli gömleği varsa aklın bir yararı olmaz.". İşte bu yüzden vakitli ve vakitsiz uykular, arayışlar ve aşkların peşinde resim çizen bir yazarın sulu boya tonları arasında yeni notalar keşfettirebilecek bir rutinin içine düşmesi "deli gömleği" emaresidir.


View all my reviews

13 Ağustos 2018 Pazartesi

Zinde Başlangıçlar

uyku eeg ile ilgili görsel sonucu
Uyku ve dalgaları

Aslında bu tarz davranışların temelini "volume up" şeklinde ingilizce kökenden gelen bir bakış açısıyla tanımlasak güzel olur. Neden bir yükselme isteği desek; gün içinde sporcu olmayan çalışan bir bedendeki 70-80 arası giden nabzın uyku ile 60'lara hatta 50'lere düşmesinin ardına güneşi selamlayan anlarda yükselişini hızlandırmak amaçlanıyor diyebiliriz.

2 Temmuz 2018 Pazartesi

#TekSöz 3: Tek Eşlilik


 Farklı bir kitabın satırlarından yaklaşmak istiyorum konuya, Adam Philips tarafından kaleme alınmış olan, Tek Eşlilik kitabının satırları arasında dikkati çeken bir çok aforizma var. Bunlardan bir tanesi ise;

Tek eşlilik yanında daime sadakatsizliği getirir, bir ihtimal olarak olsa da.

26 Haziran 2018 Salı

#TekSöz 2: Galileo'nun Pergeli

Galile Galileo
Kitap üstüne eleştirilerde ikincisi, Küçük İskender'e ait olan güzel bir eserden, Galileo'nun Pergeli ;
Yaşama hakkından çok; hayatta kalma hakkını kullanmaktayız.


24 Haziran 2018 Pazar

#TekSöz 1: Ölü Ozanlar Derneği

Ölü Ozanlar Derneği isimli kitaptan alınan bir tek söz üstüne tartışmak istiyorum....

Başarı denen tanrıyı kovalarken, gençlik düşlerini feda etmedi mi?

22 Nisan 2018 Pazar

#veri incelmesi Çocuk



Önümüz 23 Nisan, tam adıyla; Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak, 1920 yılında, ulusun egemenliğini devam ettirmek için temsili demokrasi ve kabine sistemiyle yönetilen Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşu ve bu günün ulu önder M. K. Atatürk tarafından çocuklara armağan edilişinin 98. yıl dönümüdür.

Biraz irdelemek istiyorum;
libya çocuk savaşçı ile ilgili görsel sonucuÜlkemiz nüfus çalışmasına göre 2017 yılında nüfusun %28.3'ü çocuklar tarafından oluşturulmaktadır.
Bu duruma göre, seçilmiş ülkeler arasında en fazla çocuk nüfusuna sahip olan ülkelerden birisiyiz. Bizden daha fazla Suriye ve Libya mevcut... Tabi çocuklar böyle çoğalınca verimli kullanmak isteyen çok ülke mevcut.

Bir örnek olarak yandaki resmi verebiliriz....


Biraz ülkemizdeki çocuk durumuna bakacak olursak, 2000'lerin başında %80'lerde olan genel doğurganlık hızı düşmekte, 2017 yılında %70'lere gerilemiş vaziyette. 2016 yılında bir annenin ortalama yaşı 28.1'e yükselmiştir.

Aslında bu denklemdeki anneler, DSÖ tarafından belirtilen erişkin birey konumuna gelmiş kişilerdir.

Çocuğu olmayan aileler için ise Medeni Kanunda yer alan 305 ile 320 maddeleri arasında geçen şartlara göre, devlete ait olan "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü" tarafından yürütülmektedir. 
Yıllara Göre Evlat Edindirilme sayısı - TUİK
Yukarıdaki grafikte evlat edindirilme sayısı görülmektedir. Son veri olan 2016 yılında 216 çocuk aile/kişi tarafından evlat edinilmiş ve bir yuvaya kavuşmuştur.

Daha hazin bir konu ise aileleri yanından koruma altına alınan ve desteklenen çocuk sayısıdır; 214 bin (2016)

İlkokula başlayan kız çocuk sayısı üzerine yapılan araştırmalarda ise en yüksek oranla başı çeken il: VAN


İlkokulda Kız Çocukları - TUİK, 2016
Verileri çoğaltmak mümkün. Mühim olan, geleceğimizi emanet ettiğimiz çocuklarımızın sağlıklı bir şekilde büyümesini sağlamaktır. Sağlıklı bir eğitim ve aile yaşantısıdır. Tıbbi literatüre göre ideal bir anne eğitim süresi 11 yıllık okul hayatıyla mümkündür. Unutulmaması gereken en temel durum, eğitimin ailede başladığı ve ilk öğretmenin anne olduğudur.


Ulusumuzun kurucusu olan Gazi M.K.ATATÜRK 'ün tüm çocuklara armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı hepimiz için kutlu olsun.

17 Mart 2018 Cumartesi

Eski bir iletiden: "Deneyimleri Tasarlamak"

Modern hayatta çoğumuzun elde ettiği bir şey var, hayatta kalabilmek için efor sarfetmemek. Nedenini basitçe açıklayalım, 1900'lü yıllara göre gelişmiş olan teknoloji, bulunduğun coğrafyanın nispeten dünyanın geriye kalanına göre güvenliliği ve özgürlüğümüzden verdiğimiz feragatlar ile elde ettiğimiz başkalarının denetlenmesi durumu. Bunun bir kısmı aslında bizim için özgürlük daraltıcı olsa da sonuçta insan yaşamına eklenmiş olan bir süre olarak dönmektedir. 

Maslow'un Piramidi

Yukarıda ihtiyaçlar piramidini görüyoruz. Bu piramidin ilk iki katı için günümüz dünyası insanlık toplumunun yarısına uygun bir habitat sağlamaktadır.
"Geriye kalan %50'nin canı cehenneme" anlayışının varlığı başka yerde sorgulanacaktır.

Üstteki 3 basamak için tartışmalara başlamış olduğumuz dünyada piramit farklı bir yöne doğru gitmektedir. Aslında içerik çok basit bir şekilde kurgulanmış, mutluluk dediğimiz şey bireysel bir durum. İhtiyaçlarımızı fark edip, bunları giderip, çevremizce güçlü bir birey olmuş olmak kendini gerçekleştirmiş bir birey olmak için yeterlidir. Ancak günümüz "tüketici toplum" anlayışında yeni ihtiyaçlar "yaratılmış" ve bu ihtiyaçlar ışığında kendini tamamlamak için harcanması gereken değerler değişmiştir. 
"Deneyimleri tasarlamak" derken, kişisel ihtiyaçlarına göre edinmek istediğin gelişim basamaklarını kendince çizeceği bir dünya yani "kaderi" çizmek demek istediğimiz yerden, reklamlar ile sosyal medya ile telefon objektiflerinden çıkanlar ile başkalarına göstermelik ve aslında kendin için ne tarz bir öneme sahip olduğunu çözemediğin bir dünyanın esiri olarak geçiyor günler. 

Olması gerekenleri tartışacağımız bir noktadayız. 

İnsan bireysel bir canlıdır, dünyada çizdiği çizgi hepsinden önce "individualist" olması gereken bir yerdedir. Kendini mutlu edecek şeyleri yaparak varlığını stres dengesinde ve kendini gerçekleştirerek yaşamış olacaktır. Bunun için yapması gereken her şeyi kendine göre tasarlaması gereklidir. Piramidin en üst basamağına gelince artık dışarıdan duyduklarından bağımsız bir şekilde "sanat için sanat" anlayışı gibi "yaşamak için yaşamak" anlayışına gelmiş, kendi ömrünü kendi imzasıyla tamamlamış bir birey olarak var olacaktır.

Başkalarının esiri olmadan, toplumsal birliktelik içinde özgürce yaşamak için "deneyimleri tasarlamak" işini bireyselliğe indirgemek en güzel teknik olacağa benziyor.

3 Ocak 2018 Çarşamba

Güçlü "Ben" oluşturmak için bir yıl

Burada aylık olarak ilerleme ve eklemeleri gireceğim bir nokta olarak görüyorum. Bu süreçte blog içerisine eklediğim yazılardan bağımsız olarak, bir birey olarak kendi adıma ilermenin sadece spontan olmadığı kanaatine varmamın getirisini deneyeceğim.

Geçen yıldan öğrendiğim önemli bir bilgi hayatta bazı şeyleri otomatikleştirmek, geriye kalan işlere ayırdığınız zamanı arttırmakta ve düşüncenizi odaklamanız gereken durumlarda size büyük artılar sağlamaktadır. İşte bunu çözümlemek için kendime bazı "döngüler" oluşturup, ritüeller şeklinde günün bir kısmını geçirip, mümkün mertebe; yer, zaman, kişi, durum fark etmeden gerçekleştirmeye çalışarak bu döngüleri korumayı deneyeceğim.

Bugün yeni yılın 3. Günü ve bugün itibari ile 3 tane ritüelle güne başlıyorum. Son 3 gündür bu 3 ritüelli her sabah uyguladığım için artık ritüel olarak kabul edeceğim.

Kendime koyduğum kurallar;

1. İhtiyaçlar ritüelleri belirler, eğitime hizmet edecek her şeyi ritüelleştirmeliyim.
2. Bir döngüye zarüri koşullarda 2 günden fazla ara vermeyeceğim.
3. Verilen ara süresi ne kadar ise, o süreçte kaybettiğimi sonraki süreçte kazanacak şekilde programlama yapacağım.

Geçen senelerde okuduğum, aslında hayatımda var olan güzel gelişmelerden de bir kaç örnek vermek istiyorum. 

Ajanda tutmak ve düzenli davranmak insan için en başarılı hatırlama tekniğidir. Not tutmak ve kendince not tekniği geliştirmek düzen için en önemli adımdır. Ezber konusunda benim gibi "özürlü" bireyler için geliştirilmiş uygulama flaş kartlardır.

Örnek programlar aşağıdadır.

25 Aralık 2017 Pazartesi

"Multitasking" Tartışmasında Ben


Burada tartışılması gereken aslında çoklu görev yapmanın ve risk değerlendirmenin ilişkisi olmalıdır. Çoklu görev yapmaya çalışmak derken mesela dişleri fırçalarken haber okumak gibi değerlendirir isek düşük riskli iki görev olduğu için beden zorlanmadan yerine getirebilir. Çoğu kişi de buna benzer basit işler yapmaktadır.


multitasking ile ilgili görsel sonucu

Aslında bu ara iki tarafı da savunan görüşleri içeren makaleler okudum. Bunların bir kısmı bilimsel bir kısmı popüler bilim tarzında olsa da bir kaç farklı görüş ortaya çıkardı bende. Kendimi de düşününce bu konunun önemli olduğunu düşünmeye başladım.

Modern bilgisayarların hatta cep telefonlarımızda "RAM" çılgınlığı ile boy gösteren, sınırsız denilecek düzeydeki işlemciye sahip biz insanlarda mevcut mu? En büyük tartışma konusu bu olsa gerekli.

Kimisine göre cinsiyete göre değişmekle birlikte var, bu fikri savunanlar kadın bireylerin bu alanda daha başarılı olduğunu düşünmekteler. 
Peki tüm bu hareketlere bir örnek telefon kullanmak ve araç kullanmak işlemlerinin aynı anda yapılması olarak görülebilir. İngiltere tabanlı anket çalışmasında araç kullanırken sms atan kişilerin atmayanlara oranla 4 kat daha sık kaza yaptıkları ortaya çıkmış. Bu çok görevi aynı anda yapmanın bir örneği lakin sonuçlarının hezimet olduğunun ispatı gibi görünmektedir.

görsel planlama ile ilgili görsel sonucu
Yaşamda riskleri düşürmenin yolu da çoklu görev yerine düzenlenmiş görevler ile hızı düşürmektir benim için. Zaman kontrolü benim için yaşamdaki en büyük verimliliği sağlamıştır her daim. Bunun için görselleştirmeyi kullanmaktayım. Bu alanda ilerlemek isteyen herkese en büyük önerim, görevlerin kendinize ait bir metodoloji ile görselleştirip zamansal bir diagrama bölmek. Kalitesi yüksek, riski düşük ve verimliliği yüksek bir planlama yöntemi olarak "yüksek öncelikli" işler için "multitasking" yapmamak can kurtarıcı olabilir.

8 Kasım 2017 Çarşamba

Edebiyata Bakarken; Federico Lorca ve Coplalar

Şiir ve kitap okumayı severken okuduklarımı düşünmeyi ihmal etmiyorum. Okuma gayem haline getirdim diyebilirim.

Federico García Lorca
Federico García Lorca
Şiir okurken özellikle, yazarı anlamak için içinde bulunduğu edebi hayatı da anlamak gerekiyor ve yabancı şairlerde bu soruların araştırılması belki de daha değerlidir. Diline hakim olmadığımız dünyada, çevirmenin edebi gücüne kalmış bir okuma yapıyoruz, sanki baharatları değiştirilmiş bir yemek yer gibi.

Federico Lorca, İspanya kökenli bir yazardır, şiir, oyun türlerinde yazınları mevcuttur.19. yüzyılın son yılında doğmuş, 20. yüzyılın ilk yıllarında yaşamıştır, savaşlı dönemlere gelen yaşantısında bu savaşın ve savaşın getirdiği göçler gözlenmektedir. 1936 yılının Ağustos'unda 19'unu 20'sine bağlayan gece Granadalı milliyetçi gruplar tarafından kurşuna dizilerek erken bir yaşta hayata veda etmiş bir sanatçıdır. Bu kısa yaşamında bir çok eser vermiştir.

Yazarın yaşadığı dönemde verdiği eserlerin niteliklerinden birisi de içerdiği "Copla" tarzındaki şiirleridir. Bu şiirler 20. yüzyılda İspanya edebiyatında kullanılan, Türk edebiyatında manilere benzeyen, daha çok özellikleri bazında Japon haiku türü şiirleri andıran şiirlerdir. Temel özellikleri 3-4 dizeden oluşması, yarım kafiye içermesidir. 

Lorca'nın şiirlerinde bu tarz çok görülmektedir. Örneklerine bakacak olursa, 

Aydınlanır kilise
Sen girince içeri
Ve çiçekler doluyor
Sen oturunca

Yukarıdaki dörtlükte görüldüğü gibi mani tarzına yakın, kısa ölçüler içeren ve net anlatımlar yaparak duygusunu ifade etmeye çalışan bir yazın tipidir. Bu yazın tipi Endilüs coğrafyasında yaygındır, bu coğrafya çoklu etnik kültür içerdiği için etkilenmeye çok açıktır. İbranice, Arapça ve İspanyolca akımlar ile ve bölgede yaşayan çingenelerden etkilenerek gelişen bir yazın türü olmuştur.
Türün çeşitlerine bakacak olursak; Segıidella, cuarteta, solea, alegra, siguiriya gilana, saeta şeklinde sayılabilir ve bunların yanı sıra çingenelerin kullandığı petencra denilen bir çeşiti de bulunmaktadır. 

Yazarımızın şiirinden bir örnek ile yazımıza nokta koyalım;

Balıklardan, kayıklardan,
ne olursun, bir yudumcuk!
Ah, muhafız komutanı,
ah, muhafız komutanı,yan gelmişsin odanda!
Hani ipek mendiller,


kurulayım yüzümü!

_____________________________________________________________________
Kaynaklar; 1, 2, 3

Amatör okuma ve yorumlamalar... 

7 Kasım 2017 Salı

Çalışamama Alışkanlığımız; Tükenmişlik Sendromu

Bu sefer fırtına ardına yerinde bir ağaç bile bırakmayan mevzu var. Tükenmişlik sendromuna bakmak istiyorum biraz, sizlerle paylaşarak.

İnsan duygu durumunun yani "mood" adını verdiğimiz frenkasın çamura batmış evresinin en dibidir burası, bu bölgede verimlilik yoktur, depresif ruh hali, yaşama karşı anhedonik bakış açısı ve kendini geliştirmemekten öte çevreyi de geriletecek bir yaklaşım ile yaşanıyor.

Sayılar ile bakalım, yayınlanmış çalışmalardan bazıları bize ne tür veriler sunuyor;

1. Acil Servis Hemşireleri üzerinde yapılan araştırmada, %30'luk bir prevelansa saptanmıştır.
2. 2017 yılında yayınlanan bir çalışmada Birleşik Devletler'de görevli Beyin Cerrah'larında tükenmişlik sendomu prevelansı %21,3 olarak saptanmıştır.
3. 2014 yılında yapılan bir çalışmada ise, prevelans %10 bulunmuş ancak mühim bir not ile birlikte, görüşme yapılan bireylerde Tükenmişlik Sendromu gelişme riski %50 verilmiş.

En basit haliyle baktığımızda medyatik açıklamalarda ülkemizde sağlık çalışanlarında %23 olarak görülmektedir. Oranlar genellikle sağlık çalışanları arasında yapılan çalışmalarda kendini göstermekte, ancak harcanan paralar ve karşılığında doğan katma değeri düşünürsek, her sektör içinde büyük bir oranda tükenmişlik sendromu vardır.

Aslında basit bir tanımlama yaparsak, özellikle mesleki alanda kullanılan bir terimdir Tükenmişlik Sendromu ve yaptığınız işe karşı duygusal ve fiziki yıpranmayı, üretimdeki azlığı, isteksizliği sembolize eder. Ama tek taraflı bir bakış olabilir bu sadece iş hayatı gibi görmek, depresif duygu durum, kötü düşünceler, ki buna intihar düşüncelerinin yeri büyüktür, üretkenlikte ve hayattan zevk almada azalma olarak düşünebiliriz.

Öncelikle varlığını bilgidiğimiz bir konuyu tanımak ve boyutunu anlamak çok önemli, bunun için sadece tanımlayıcı bir metin olarak bunu paylaşmak istiyorum.

21 Ekim 2017 Cumartesi

Sınırsızlık Denkleminin Sınırları

Matematik bize dünya üstünde çizdiğimiz sınırsız evrenin hareketlerini veren bilim dalıdır, Latinler ve Araplar bunlara çok güzel şekiller verdi. Rakamları üretti. Sonra işaretleri var bu sistemin, toplama, çıkarma yapabilecek hamleleri gösteren, hatta ve hatta daha ileri gidip içe giren dışa çıkan denklerden türev görmek, integral alabilmek, sayı serilerinin limitlerine bakabilmek oluyor.

Düşüncelerimden önce bir matematik aldatmacası paylaşmak istiyorum;

0=1 denkleminin gerçekliğini tartışarak başlayalım.

1. 0=0
2. 0= 1 - 1
3. 0= 1-1+1-1+1-1+1-1...
4. 0 = (1-1)+(1-1)+(1-1)+...  // şimdi bu denklemde her parantez işi sıfıra eşit ve seri sonsuza gidiyor.
5. 0 = 1+(-1+1)+(-1+1)+(-1+1)+...  // bu bir toplama işlemi ve ben sadece parantezleri kaydırdım, seri yine sonsuza gidiyor ise, sonsuza kadar olan parantez içleri sıfırdır. Onları silersek geriye ne kalacak?
6. 0=1

Probleme aslında çık farklı belki de tamamen hileli bir yerden yaklaşmış olduk. Sondaki "-1" ne oldu dediğinizi duyar gibiyim, sonraki "+1" ile birleşip sıfır oldu, sonuçta sonsuza kadar "-1" ve "+1" savaşının ne olduğunu bilmiyorum ama sıfırdan sonraki eşitlik geride sağ bir "+1" bıraktı. Eğer sonraki sonsuzluğu tartışıyor isek, bu denklem doğru, ama eğer sonsuzluk diye bir şey yok ise, orada uzakta, çok uzakta belkide dokunamayacağımız kadar uzakta bir yerde "-1" var ve bu değer denklemi denk kılıyor.

Matematik, yani insanlar arasındaki ortak lisanın gösterdiği sınırsızlık olgusu insan beyninin sınırları ile kıyaslı ve bu sınırları aşmak için aslında kendi aramızda kurguladığımız oyunun kurallarını ortaya koymamız gerekli. Yani biz kendi sınırımızı aşamıyoruz. Sınırsızlık denklemimiz ortada bir yerde tıkanıyor.
Varlığımızda güzel sonuçlar ortaya koymanın yolu da bu denklemdeki çözüm gibi kendimizi tanımaktan ibaret, insan kendini tanıyıp sınırlarını çizer ise, o sınırları çizili alandaki gücü ve yapabilecekleri ile sınırsız bir güç ve özgürlüğe sahiptir. Aynı matematiğin bu güzel özgürlük diyarı gibi.

Herkes için matematik...

27 Eylül 2017 Çarşamba

Okumak ve Yoksulluk

Az önce bir haber okudum, linki için tıklayınız.

Bir noktada gariplik gördüm, yorumlamak gerektiğine inandığım için ve bunu da yazarak yapmak en doğrusu olacağına inandığım için paylaşmak istedim.



Yukarıdaki tablonun kaynağı HABERTÜRK sitesidir.

Diyor ki haber genel olarak, okuyup bir alanda profesyonellik elde edenlerin dünya üstünde var olan güçlerinde yani maddi değerlerinde büyük bir azalma mevcuttur.

Benim aklıma gelen sorular şunlar;
1. Okur-yazar olmayan kesim diye nitelendirilen kesim tam olarak ne iş yapıyor?
2. Bir okul bitirmeyen kişiler genellikle bölgedeki en eski kişiler değil mi? Göç etmemiş, tarım kültürünün kentleşmesi, bu kentleşmede bina çöplüğüne dönen ülkemizde bir kaç kiralık daire daha edinen kesim değil mi?

Aynı haberde en yoksul %20 kesim ve en zengin %20 'lik kesim üzerine de yorumlar var, zengin olan kesim değer kaybederken yoksul kısımda büyüme var.

Tüm bu resim aslında üretici kesimin 3. dünya ülkesi olduğumuzu kabul etmeyip hizmet sektörüne çarpık girişinin resmi değil midir?
Ya da 1990 ekolü ile SSK+Kooperatif ile dünya mutlusu olacak orta direk için ceptelefonu+arabaya dönüşünün resmi midir?

13 Eylül 2017 Çarşamba

Bilimin Arka Kapısı

Tüketim toplumunun bir parçasını da akademik toplum yaşamakta. Özellikle veriye ulaşmak sorun yaşayan bağımsız araştırmacıların bilimsel merkezlerin ağları dışında verileri elde etmesi büyük bir problem haline gelmek. Bunla ilgili arka kapılardan örnekler vererek bir kaç site anlatacağım.

1. İntech Open

Açık kaynaklı verilerin paylaşıldığı, teknoloji ve sağlık alanında çeşitli verilerin bulunduğu bir web sayfasıdır.

2004 yılında Avusturya tabanlı destekle kurulan site içerisinde barındırdığı verinin bir kısmı "Citied index" içerisinde yer almaktadır. Kitapların bölümlerini .pdf olarak indirebileceğiniz, kategori tabanlı ve arama imkanı sağlayan bir web sitesidir.

2. sci-hub.se

Amaçları bilime vurulan bariyerin kaldırılması olan, verilere ücretsiz erişilmesini hedeflemiş bir sitedir. Büyük akım bilimsel kaynakların sağladığı paralı erişime buradan ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz.
Bir tür korsanlık sistemi olduğu için sürekli olarak çeşitli ülkelerde erişimin engellendiği, Rusya üzerinden hizmet vermeye devam eden site içerisinde bir çok makaleye erişmek mümkündür.
Arama yapmada önerimi DOI adresini kullanmanızdır.
3. libgen.io

En büyük kütüphane olarak tanımlayabileceğimiz veri tabanında kitaplara ve yayınlara ücretsiz erişme imkanı sağlanmaktadır.
Kitabın adı üzerinde yapılacak aramalarda, biraz ingilizce bilgisi ile kitapların .pdf formlarına erişilebilir.


DOI nedir?

Digital bir dosyanın obje numarasıdır. Bir makaleye erişmek için kullanılabilecek adres olarak görebilirsiniz.  Çözümleyici web adres: http://dx.doi.org/
Bu adres parmak izi gibi orjinaldir. Veriye ulaşmayı kolaylaştırır. 10.xxxx/asad.ada şeklinde olan adresin "10" ile başlayan kısmı DOI sisteminin standartı, sonra gelen "xxxx" kısmındaki rakamlar yazına sahip bilişim şirketini tanıtan bölüm, "/" sonrasındaki kısım ise metnin tanıtıcı kısmıdır.

Bu yazıyı yazmakta esas amacım, bir bilimsel çalışmayı oluşturmak için onca efor harcayan bir bilim insanın bunu dünyaya anlatmak için de ücret ödemesidir. Bu da yetmezmiş gibi bunu yaymayı görev edinmiş olan kurumların yine bunu ücretle satarak üretene kazanç sağlatmamalarıdır.

Bilim ve bilgi ücretsiz erişilmesi gereken düşünce yapılarıdır.

7 Eylül 2017 Perşembe

Hakemi Yenmek

Bu aralar çok kullandığım bir cümle haline geldi. Özellikle bu coğrafya içerisinde insanların anlaması gereken önemli bir konu haline geldi.

Savaşmak, zamana değil tüm koşullara karşı olması gereken bir durumdur bence. Özellikle zamana karşı yapılan savaşlara karşı olduğumu düşünüyorum. Bu tip savaşlar daha çok yenilgi içerir ama çevreye karşı olanlar kazanç ile biter. Sadece doğru cümleler kurarak motive olabilenler için. Bu cümlelerden birisi de "hakemi yenmek" olduğu unutulmaması gereken bir durumdur.
Bunlara örnek vermek gerekirse; okul sıralarında ders veren ve egoları ile çatıştığımız bireylerdir. Bu kişilerden daha doğru ( ki pozitif bir bilim dalında ispatlı ve güncel şekilde görülse bile ) kararlar vermek yetmiyor. İşte bu anlarda akla gelmesi gereken ilk konu hakemi de yenmek gerektiğidir. Çünkü bu sahada yapılan karşılaşmada rakip yok maçı yöneten hakem vardır.
Başka bir çok alanda bu kavramı öne sürebiliriz. Bunlardan birisi belkide sıralama sınavları, iş hayatındaki saçma ast-üst çatışmaları da olabilir. Buralarda da "hakemi yenmek" önemli bir durum haline gelir.
Hayat için ise "hakemi yenmek" hayatı tanımaktan geçer. Onun içinde bir çok kişinin ömrünü verip ortaya çıkardığı ve ilerleyeceğimiz yolda bizlere faydalı olacak olan yapıtlara bakıp, hayata tecrübe eklemek, okumaktan geçer. Her daim bir adım önce geçip zaman eşlik edip, yetişme kaygılarını kenara bırakıp var olanı güzel kullanarak hakemi yenebiliriz.